Aleksandra Kustra z. 1/2008 PDF Drukuj Email

KONCEPCJE PLURALIZMU PRAWNEGO A PROBLEM USTALENIA OSTATECZNEGO STRAŻNIKA LEGALNOŚCI PRAWA W UNII EUROPEJSKIEJ

Artykuł stanowi próbę spojrzenia na problem ustalenia ostatecznego strażnika legalności aktów prawa tworzonych w UE z punktu widzenia koncepcji pluralizmu prawnego. Kwestia określenia, czy to ETS, czy też sądy konstytucyjne państw członkowskich UE są legitymowane do dokonywania kontroli wspólnotowych aktów prawnych pod względem ich zgodności z konstytucjami narodowymi od wielu lat budzi kontrowersje. ETS uważa się za jedyny organ, który uprawniony jest do interpretowania norm prawa UE, jednak nie ma on kompetencji do dokonywania wykładni prawa krajowego. Z kolei sądy konstytucyjne państw członkowskich są konstytucyjnie legitymowane do badania zgodności prawa krajowego z konstytucją, jednak według ETS nie posiadają one uprawnienia do dokonywania kontroli konstytucyjności prawa wspólnotowego. W opracowaniu opisano wybrane koncepcje teoretyczno-prawne, które, choć w dużym stopniu odmienne, łączyć można z nurtem pluralizmu prawnego. Autorzy tych koncepcji analizują problem ustalenia ostatecznego arbitra konstytucyjności prawa w UE, przyjmując założenie istnienia w europejskiej przestrzeni prawnej wielu współoddziałujących, ale autonomicznych i niezależnych od siebie porządków prawnych.
N. Mac Cormick oraz C. Richmond podkreślają w swych pracach brak możliwości rozwiązania problemu „kompetencji-kompetencji” w kategoriach normatywnych. M. Maduro, wskazuje na możliwość harmonijnego współobowiązywania i współstosowania wielu porządków prawnych w sytuacji, gdy zarówno sądy wspólnotowe, jak i sądy krajowe będą świadome, że ich decyzje oddziałują nie tylko na ich system prawny, ale też na inne porządki prawne obowiązujące w ramach UE. Z kolei M. Kumm zauważa nieuchronność powstawania sytuacji kolizyjnych między systemami konstytucyjnymi państw członkowskich a systemem prawnym WE. Autor ten uznaje, że mimo przyjęcia zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego również względem konstytucji narodowych, sądy krajowe w pewnych wyjątkowych okolicznościach są konstytucyjnie legitymowane do odmowy zastosowania aktu prawa wspólnotowego, gdy ten pozostaje w sprzeczności z konkretnym i jasno sformułowanym postanowieniem konstytucji narodowej o fundamentalnym znaczeniu dla ustroju państwa.
Wszystkie opisane koncepcje pluralizmu prawnego akcentują otwarty charakter pytania: quis custodiet?. Proponują współistnienie wielu „wewnętrznych perspektyw” europejskiego porządku konstytucyjnego (C. Richmond), zaznaczają konieczność stworzenia „wspólnoty sądów krajowych”, które miałyby wpływ na wykładnię europejskiego prawa konstytucyjnego (M. Maduro) i wskazują na potrzebę kompromisów między orzecznictwem ETS a stanowiskiem krajowego sądownictwa konstytucyjnego (M. Kumm).

 

 

Strona wykorzystuje pliki cookie (tzw. ciasteczka) do prawidłowego działania lub w celach statystycznych. Ustawienia dotyczące plików cookie można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dodatkowe info: wszystkoociasteczkach.pl.

Zaakceptuj pliki cookies z tej strony.