Andrzej Gomułowicz z. 3/2008 PDF Drukuj Email

ZAPŁATA PODATKU A PRZEDAWNIENIE ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO

Zapłata podatku przez podatnika ma bardziej złożony charakter i wymiar, aniżeli na ogół się sądzi. Przyjęcie założenia, że zapłata wynika z rozumienia idei obowiązku podatkowego, byłoby nadmiernym uproszczeniem. Z reguły, do zapłaty podatku dochodzi z uwagi na całokształt ocen podatnika, uwzględniających możliwe, a wynikające z rozwiązań prawnych, negatywne następstwa, które mogą się pojawić wówczas, gdy zobowiązanie nie zostanie spełnione w należytej wysokości, w należytej formie, oraz w należytym terminie.
Racjonalny podatnik, który staje przed wyborem zachowania, musi wziąć pod uwagę, że istnieją rozwiązania przymuszające go do spełnienia zobowiązania podatkowego. To przymuszanie ma, biorąc pod uwagę charakter rozwiązań prawnych, cechę sankcyjności. Możliwe jest bowiem zabezpieczenie zobowiązania podatkowego przed terminem płatności lub wydaniem decyzji (art. 33 o.p.). Nie zapłacony w terminie płatności podatek staje się zaległością podatkową (art. 51 o.p.), a to oznacza naliczanie odsetek za zwłokę (art. 53 o.p.) według stawek wynikających z art. 56 o.p..
Podatnik, biorąc pod uwagę całokształt rozwiązań prawnych, z uwagi na stan wiedzy, podejmuje świadomą decyzję. Decyzja ta jest wyborem określonego zachowania a jednocześnie tym zachowaniem kieruje. Podatnik dokonuje wyboru postępowania na gruncie przyjmowanych (trafnie czy też mylnie) związków przyczynowych między danym zachowaniem a jego prawnymi następstwami. Swoje postępowanie rozpatruje „skutkowo”, tj. jako takie zachowanie, które prowadzi – w jego indywidualnej sytuacji faktycznej i prawnej – do oczekiwanej i uzasadnionej rozwiązaniami przyjętymi w Ordynacji podatkowej, ochrony praw podmiotowych (bezpieczeństwo prawne).
Pomimo tego, że treść art. 59 § 1 pkt1 o.p. skonstruowana jest poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego, to problem wygasania zobowiązań podatkowych poprzez zapłatę, widzieć należy w szerszym, aniżeli jednostkowym, kontekście merytorycznym. Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych w formie przewidzianej w art. 59 § 1 pkt1 o.p., nie można traktować w oderwaniu, ale w merytorycznym, przyczynowym związku, z tymi przepisami w o.p., które przyjmując za punkt wyjścia treść art. 59 § 1 pkt1 o.p., składają się na rozwiązanie, określane mianem instytucji podatkowej.
Dlatego też, zasada clara non sunt interpretanda nie może być przesłanką dla uznania, że zbędne jest podjęcie i zrealizowanie procesu wykładni; rzecz bowiem nie tylko w tym, jak rozumieć ten fragment tekstu prawnego, który jest przyjęty w art. 59 § 1 pkt1 o.p., ale jak rozumieć ten przepis w związku z art. 70 § 1 o.p.. Proces wykładni pozwoli bądź to wzmocnić rezultat uzyskany przez zastosowanie zasady clara non sunt interpretanda, bądź też osłabić, jeżeli w następstwie procesu wykładni – w ramach danej instytucji podatkowej, w którą wpisuje się treść art. 59 § 1 pkt1 o.p. i art. 70 § 1 o.p. - nie można uzyskać norm ze sobą zgodnych.
Zapłata podatku może być skuteczną formą zwolnienia się z długu podatkowego; prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. W takim też przypadku zobowiązanie podatkowe nie może wygasnąć po raz drugi przez przedawnienie. Jest to logiczne rozumowanie i w pełni uprawnione na podstawie przepisów o.p..
Jednakże bezpośrednie odwzorowanie treści norm zawartych w art. 59 § 1 pkt1 o.p. i w art. 70 § 1 o.p., nie daje takiej jednoznaczności, gdy analizuje się owe rozwiązania, badając w szczególności relacje jakie zachodzą pomiędzy normami w obrębie Ordynacji podatkowej. Jednoznaczność, w niektórych przypadkach, prowadzi do sprzeczności z innymi przepisami Ordynacji podatkowej, albowiem w istotny sposób ogranicza gwarancje procesowe podatnika, czy też narusza takie wartości, które utożsamiane są z zasadą sprawiedliwości podatkowej. Pojawia się, w pewnych szczególnych przypadkach – merytorycznie uzasadniona – możliwość innego rozumienia treści art. 59 § 1 pkt1 o.p..
Zapłata musi odnosić się do „konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego wynikającej z ostatecznej decyzji podatkowej”. Tak więc, zapłata o której stanowi art. 59 § 1 pkt1 o.p., jest zapłatą podatku wymierzonego. Przesłanką wygaśnięcia zobowiązania jest skuteczny jego wymiar. Skoro wygaśnięcie dotyczy tylko podatku wymierzonego, to zobowiązanie podatkowe w takim zakresie, w jakim nie zostało wymierzone, nie wygaśnie. Dlatego, zapłata kwot podatku na podstawie nieostatecznej decyzji, od której podatnik złożył odwołanie, nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

 

Strona wykorzystuje pliki cookie (tzw. ciasteczka) do prawidłowego działania lub w celach statystycznych. Ustawienia dotyczące plików cookie można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dodatkowe info: wszystkoociasteczkach.pl.

Zaakceptuj pliki cookies z tej strony.