Jan Sandorski z. 2/2010

POLSKA MNIEJSZOŚĆ NARODOWA W NIEMCZECH W ŚWIETLE PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO|

Opracowanie zmierza do wykazania, że likwidacja wszystkich przejawów aktywności polskiej mniejszości narodowej w Niemczech na mocy rozporządzenia Rady Ministrów na rzecz obrony Rzeszy z 27 lutego 1940 r. była niezgodna z obowiązującym prawem międzynarodowym. Tak więc rozporządzenie to uznać należy za nieważne ab initio. Istniejący od 1922 r. Związek Polaków w Niemczech został zlikwidowany w 1940 r. w sposób bezprawny. Z tego względu przyjąć należy, że działający obecnie Związek Polaków w Niemczech  jest kontynuatorem, a nie sukcesorem przedwojennego związku i przysługują mu roszczenia z tytułu szkód poniesionych wskutek nielegalnych działań władz III Rzeszy.
W części II opracowania  wykazano, że w Traktacie pokojowym z Wersalu, a także traktatach o ochronie mniejszości narodowych zawartych po I wojnie światowej znalazły się prawa fundamentalne tych mniejszości, które stanowiły zobowiązanie o znaczeniu międzynarodowym. Prawa te zostały zagwarantowane przez Ligę Narodów i nie można ich było naruszać wewnętrznymi ustawami i rozporządzeniami. W stosunkach polsko-niemieckich do przestrzegania praw fundamentalnych mniejszości narodowych zobowiązały się oba państwa w konwencji górnośląskiej z 15 maja 1920 r. W Lidze Narodów panował pogląd, że prawa fundamentalne nabrały charakteru norm ogólnie obowiązujących społeczność międzynarodową, których specjalnym zastosowaniem były postanowienia zawarte w traktatach międzynarodowych. W opracowaniu wykazano, że pogląd ten podzielała niemiecka doktryna prawa konstytucyjnego i międzynarodowego z czasów republiki weimarskiej.
W części III zwrócono uwagą na sprzeczność rozporządzenia władz III Rzeszy z 27 lutego 1940 r. z obowiązującymi Niemcy normami ogólnymi prawa międzynarodowego, a w części IV dokonano wstępnego szacunku strat poniesionych przez polską mniejszość narodową wskutek tego rozporządzenia.
Część V zawiera krytyczną ocenę przepisów Traktatu o dobrym sąsiedztwie z 17 czerwca 1991 r. dotyczących praw „osób w Republice Federalnej Niemiec posiadających niemieckie obywatelstwo i będących polskiego pochodzenia”. Przepisy te są źródłem asymetrii między pozycją prawną mniejszości niemieckiej w Polsce i Polonii w RFN, nieposiadającej – w świetle Traktatu z 1991 r. – statusu mniejszości narodowej.
Część VI opracowania przedstawia niezaspokojone dotychczas roszczenia organizacji polonijnych wobec RFN, a część VII najnowsze działania tych organizacji, zmierzające do uznania roszczeń materialnych i normalizacji ich położenia prawnego poprzez uznanie ciągłości statusu polskiej mniejszości narodowej w Niemczech – nieprzerwanie od 1922 r. W części tej mieści się polemika ze stanowiskiem ministerstwa sprawiedliwości RFN z 13 października 2009 r., sugerującym, że rozporządzenie z 1940 r. jest nieważne od chwili przyjęcia Konstytucji RFN w 1949 r. Wbrew temu stanowisku należy przyjąć, że rozporządzenie naruszyło normy ogólnie obowiązujące prawa międzynarodowego, którymi związane były Niemcy. Z tego względu  należy uznać je za nieważne ab initio.
W konkluzjach wyrażono pogląd, że polska mniejszość narodowa w Niemczech istnieje nieprzerwanie od 1922 r. i jako taka winna być uznawana przez władze RFN. Władze te winny uwzględnić jej roszczenia wynikające ze szkód, które pociągało za sobą rozporządzenie z 1940 r.

 

Strona wykorzystuje pliki cookie (tzw. ciasteczka) do prawidłowego działania lub w celach statystycznych. Ustawienia dotyczące plików cookie można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dodatkowe info: wszystkoociasteczkach.pl.

Zaakceptuj pliki cookies z tej strony.