Roman Hauser, Janusz Trzciński z. 2/2008 PDF Drukuj Email
O formach kontroli konstytucyjności prawa przez sądy

Orzecznictwo TK, SN i NSA wypracowało dopuszczalne granice kontroli konstytucyjności prawa przez sądy, będące jednocześnie gwarancjami nienaruszalności kompetencji TK i dobrym przykładem zróżnicowanych form bezpośredniego stosowania Konstytucji.
W zasadzie odpadły skrajne stanowiska, a mianowicie, że w żadnej sytuacji sąd nie jest uprawniony do kontroli niekonstytucyjności stosowanego przepisu i że w każdej sytuacji może to czynić rozpatrując konkretną sprawę. Konsekwencją tego drugiego stanowiska byłaby odmowa zastosowania np. przepisu ustawy, co otwierałoby drogę do bezpośredniego zastosowania Konstytucji.
Na przykładzie analizy orzecznictwa NSA ten zakres kontroli konstytucyjności prawa, a więc i bezpośredniego stosowania Konstytucji, jako swoisty kompromis pomiędzy dwoma powyżej zarysowanymi skrajnymi stanowiskami przedstawiałby się następująco:
1) co do kontroli konstytucyjności ustaw regułą jest, że sąd, który poweźmie wątpliwość co do zgodności przepisu ustawy będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy ma obowiązek skierować do TK pytanie prawne, chyba że: a) zachodzi przypadek tzw. wtórnej niekonstytucyjności przepisu ustawy, b) przepis ustawy jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją;
2) co do kontroli konstytucyjności aktów podustawowych (rozporządzeń) to od dawna  obowiązuje pogląd o dopuszczalności badania ich zgodności z Konstytucją przez sądy w toku rozpatrywanej sprawy i ze skutkiem dla tej sprawy tylko.
Jest sprawą oczywistą, że alternatywą dla samodzielnego rozstrzygania zagadnienia niekonstytucyjności rozporządzenia przez sąd będzie zawsze pytanie prawne do TK. Ocena, czy wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, zawsze będzie należała do sądu.
 

Strona wykorzystuje pliki cookie (tzw. ciasteczka) do prawidłowego działania lub w celach statystycznych. Ustawienia dotyczące plików cookie można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dodatkowe info: wszystkoociasteczkach.pl.

Zaakceptuj pliki cookies z tej strony.