MARZENA KORDELA PDF Drukuj Email
ZASADY PRAWA JAKO NORMATYWNA POSTAĆ WARTOŚCI.
 
    Zasady prawa są już od kilkudziesięciu lat przedmiotem wyjątkowo ożywionej dyskusji, toczonej nie tylko w teorii i filozofii prawa, ale także wśród przedstawicieli dyscyplin dogmatycznych i praktyki prawniczej. Źródeł tego szczególnego zainteresowania należy poszukiwać – po pierwsze – w fakcie coraz większego znaczenia zasad w aktach stosowania prawa, a po drugie – w wynikach badań, które nie tylko pozwoliły na sformułowanie ważkich naukowo koncepcji, ale wytyczyły także dalsze drogi dociekań. Zasady prawa definiuje się zazwyczaj jako kategorię norm postępowania, wyróżniającą się katalogiem określonych cech swoich elementów: ogólnością, wysoką pozycją w hierarchicznym systemie prawnym, doniosłością, stopniowalnością realizacji, możnością pozostawania w konflikcie bez konieczności stwierdzania nieobowiązywania jakiejkolwiek z niezgodnych zasad, procedurą „ważenia”, „balansowania” czy też „harmonizowania” sprzecznych zasad w przypadku podejmowania jednoznacznych decyzji. Kwalifikowane jako normy postępowania zasady w bardzo niewielkim stopniu dzielą z nimi charakterystykę definicyjną: ze względu na ich konstrukcję trudno precyzyjnie wskazać ich adresatów oraz okoliczności ich zastosowania i nakazane (zakazane) postępowanie. Trudność ta zostaje rozwiązana, jeżeli zaniecha się traktowania zasad prawa jako rodzaju norm postępowania. Wprawdzie i zasady, i normy mają wspólny genus – wypowiedź dyrektywalną, ale różnice między nimi są o wiele istotniejsze. Gdy normy postępowania na wyraźnie wskazane podmioty nakładają obowiązek wyraźnie określonego postępowania w wyraźnie oznaczonych okolicznościach, to zasady z tego ciągu posiadają jeden tylko element: obowiązek. Zasady bowiem formułują powinność realizacji nie stosownego zachowania, ale pewnej wartości. Wszystkie własności wyróżniające zasad to po prostu własności wartości, dla których zasady stanowią normatywną formę. Prawodawca ma nie tylko kompetencje do stanowienia norm, ale także do stanowienia wartości prawnych. Nawet jeżeli wprowadzana do systemu prawa wartość ma już przesądzoną treść, bo na przykład wywodzi się z powszechnie akceptowanych ocen moralnych, to bez prawodawczego fiat nigdy nie stanie się wiążąca prawnie. Internalizacja wartości w porządku prawnym dokonuje się właśnie poprzez zasady. To, w jaki sposób obowiązek realizacji wartości zostanie „przełożony” na normy zwykłe, jest już zupełnie odmiennym zagadnieniem.
 

Strona wykorzystuje pliki cookie (tzw. ciasteczka) do prawidłowego działania lub w celach statystycznych. Ustawienia dotyczące plików cookie można zmienić w opcjach przeglądarki internetowej. Dodatkowe info: wszystkoociasteczkach.pl.

Zaakceptuj pliki cookies z tej strony.